Tưởng chừng chỉ là một địa điểm tâm linh bình thường, nhưng ngôi chùa cổ kính giữa lòng Cần Thơ lại giấu mình trong một câu chuyện đầy mê hoặc! Hàng năm, vào những ngày đầu xuân, nơi đây bỗng “lột xác” thành một không gian lung linh, huyền ảo với lễ hội đèn lồng độc đáo, không chỉ thu hút mà còn khiến cả du khách lẫn người dân địa phương phải nín thở chờ đợi.
“Kho báu” trăm tuổi giữa lòng Cần Thơ
Nằm lọt thỏm giữa lòng TP Cần Thơ nhộn nhịp, trên con đường Nguyễn Văn Trỗi sầm uất, một “viên ngọc quý” đang âm thầm tỏa sáng: Hòa An Hội Quán – hay còn gọi thân thương là chùa Ông Bổn. Nghe danh thôi đã thấy sự linh thiêng, cổ kính, và đúng như kỳ vọng, đây chính là biểu tượng văn hóa rực rỡ của cộng đồng người Hoa miền Tây, nơi lưu giữ cả một trời ký ức và những giá trị không thể đong đếm.
Lật lại những trang sử vàng son, ta không khỏi ngỡ ngàng khi biết Hòa An Hội Quán đã sừng sững ở đó từ tận năm 1875! Hơn một thế kỷ trôi qua, trải qua biết bao thăng trầm, 7 lần đại trùng tu, ngôi chùa vẫn kiên cường giữ vẹn nguyên dáng vẻ ban sơ, như một lời khẳng định đanh thép về sức sống mãnh liệt của di sản.
Kiến trúc “Phú quý” và những bí ẩn ngàn năm
Bước vào chùa, như lạc vào một thế giới khác, kiến trúc chữ “Phú” bề thế hiện ra, không chỉ là hình dáng mà còn là lời nguyện cầu cho cuộc sống ấm no, phú quý. Từng đường nét, từng hoa văn, phù điêu đều được chạm trổ tinh xảo đến từng milimet! Nào là “long phụng sum vầy”, nào là “long hổ tranh đấu” – không chỉ đẹp mắt mà còn ẩn chứa cả triết lý âm dương hài hòa, cùng khát vọng về một cuộc sống phồn vinh của tiền nhân người Hoa.
Nhìn lên đỉnh mái, kìa! Cặp “lưỡng long chầu nguyệt” uy nghi, đường bệ, chẳng khác nào đang canh giữ cả một vương triều. Chi tiết này, vốn chỉ xuất hiện ở những công trình cung điện, đền miếu linh thiêng bậc nhất, đã góp phần tạo nên một vẻ cổ kính, trang nghiêm đến nghẹt thở cho toàn bộ không gian chùa Ông Bổn.
Vừa bước qua cánh cửa chính, một thế giới nghệ thuật sẽ ập vào mắt bạn! Hai bên cửa điện thờ, những mảng chạm khắc công phu, tỉ mỉ đến khó tin, hiện ra như thách thức mọi ánh nhìn. Hình vẽ, chữ viết, rồi cả những câu đố dân gian Trung Hoa cổ xưa được tái hiện một cách sống động, không chỉ làm đẹp không gian mà còn ngợi ca công đức vĩ đại của các vị thần được thờ phụng. Đúng là ‘đẹp từ trong ra ngoài’!
Đi sâu vào trong, bạn sẽ thực sự ‘choáng ngợp’ trước không gian điện thờ! Một rừng hoành phi, câu đối chữ Hán treo la liệt từ tiền điện đến chính điện, như một cuốn sử thi vàng son. Những bức hoành phi được sơn son thếp vàng lộng lẫy, không chỉ mang vẻ tráng lệ mà còn là minh chứng hùng hồn cho trình độ mỹ thuật đỉnh cao của những nghệ nhân tài hoa xưa kia. Đến đây mới thấy, ‘nghệ thuật là ánh trăng lừa dối’ thì chắc chắn không phải ở chùa Ông Bổn!
Trịnh Ân và những vị phúc thần: “Ngọn lửa” tâm linh không bao giờ tắt
Trung tâm của ngôi chùa chính là nơi an vị Trịnh Ân, một nhân vật huyền thoại trong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, biểu tượng sáng chói của lòng trung nghĩa và đức độ. Theo truyền thuyết của cộng đồng người Hoa, ông đã có công lao trời biển trong việc chăm lo đời sống, khuyến khích khai hoang, lập ấp cho dân chúng. Chính những câu chuyện “cổ tích” đời thực ấy đã đưa Trịnh Ân trở thành một phúc thần được muôn người kính trọng, thờ phụng tại đây.
Và không chỉ có Trịnh Ân, hai gian bên chính điện còn là nơi an tọa của Phúc Đức Chính Thần và Thiên Hậu Thánh Mẫu – những vị thần “quyền lực” có vai trò tối quan trọng trong đời sống tâm linh của người Hoa. Họ được cộng đồng bản địa gìn giữ, tôn kính qua bao thế hệ, như những “bảo vật” vô giá, kết nối quá khứ với hiện tại.
Nơi đây còn là kho tàng của vô số cổ vật quý giá, mỗi món đồ đều kể một câu chuyện lịch sử và nghệ thuật riêng! Nổi bật nhất phải kể đến tượng gỗ thờ Ông Bổn được sơn son thếp vàng lộng lẫy, bộ lư quỳ cổ mang hình Thái Tuế, và cả cặp hạc – rùa ngậm sen bằng kim loại màu – những “nhân chứng sống” của thời gian, đẹp đến nao lòng.
Lễ hội đèn lồng “có một không hai” – khi tâm linh giao hòa cùng nghệ thuật
Đặc biệt hơn cả, theo lời “người gác đền” của chùa, điều làm nên thương hiệu độc đáo nhất của chùa Ông Bổn chính là lễ hội đấu giá đèn lồng diễn ra vào mỗi dịp năm mới. Nghe đến “đấu giá” đèn lồng, bạn có thấy tò mò không?
Mỗi chiếc đèn lồng lung linh ở đây không chỉ là một vật trang trí, mà còn là cả một vũ trụ lời chúc tốt lành: bình an, thịnh vượng, phát tài… Dường như, cả vũ trụ may mắn đều hội tụ về đây! Hoạt động này không chỉ thắp lên không khí rộn ràng, vui tươi cho những ngày đầu xuân, mà còn là một nghĩa cử cao đẹp, kêu gọi cộng đồng cùng chung tay gây quỹ giúp đỡ những mảnh đời kém may mắn. Quả là ‘đèn lồng thắp sáng cả tấm lòng’!
Không hổ danh là ‘viên ngọc quý’, với những giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đỉnh cao, năm 2004, chùa Ông Bổn đã chính thức được công nhận là di tích văn hóa – nghệ thuật kiến trúc cấp tỉnh. Từ đó đến nay, nơi đây luôn là một điểm nhấn không thể bỏ qua, một hành trình khám phá văn hóa tâm linh đầy mê hoặc mà bất cứ du khách nào khi đặt chân đến miền Tây cũng phải ghé thăm. Sẽ là một thiếu sót lớn nếu bạn bỏ qua địa điểm này đó!