Thèn Pả: Nét Bình Yên Giữa Lòng Cao Nguyên Đá Hà Giang
Nằm cách Lô Lô Chải khoảng 2 km, làng Thèn Pả vẫn giữ được nhịp sống chậm rãi, không gian yên tĩnh và mô hình du lịch cộng đồng dựa trên sự gắn kết của người dân bản địa.
Vào dịp Tết Dương lịch, một du khách từ Hà Nội tên Đức Thành đã có chuyến đi Hà Giang. Ban đầu, anh Thành dự định lưu trú tại làng Lô Lô Chải nhưng không còn phòng trống do lượng khách quá đông. Nhiều nơi đã kín chỗ từ sớm, khiến một số du khách chủ quan không đặt trước phải tìm chỗ nghỉ khác, thậm chí ngủ lại trên ô tô.
Anh Thành quyết định tìm chỗ nghỉ thay thế và đặt gấp một homestay ở làng Thèn Pả, cách Lô Lô Chải khoảng 2 km. Anh chia sẻ, dù chỉ ở một đêm, anh khá bất ngờ với không gian yên bình, nhẹ nhàng và chưa bị du lịch hóa của làng.
Theo Đặng Phương, một hướng dẫn viên địa phương, khi nói đến Lũng Cú, đa số du khách chỉ biết đến Lô Lô Chải – ngôi làng được vinh danh là “làng du lịch tốt nhất thế giới” hồi tháng 10/2025. Tuy nhiên, ít người biết rằng ngay dưới chân cột cờ Lũng Cú còn có làng Thèn Pả. Hai ngôi làng này đối diện nhau, cách nhau khoảng 2 km, đều có những ngôi nhà trình tường truyền thống với mái ngói âm dương đặc trưng. Mặc dù vậy, Thèn Pả ít được nhắc đến hơn do chưa có nhiều quán cà phê hay điểm check-in nổi tiếng. Anh Phương nhận định, “cái bóng” của Lô Lô Chải quá lớn đã vô tình khiến Thèn Pả bị bỏ quên.
Anh Phương cũng cho biết, du khách khi đặt tour thường hỏi thẳng về Lô Lô Chải và hiếm khi biết tới Thèn Pả. Ngôi làng này chưa phát triển du lịch ồ ạt, khách tìm đến chủ yếu qua lời giới thiệu từ những người đã trải nghiệm. Lô Lô Chải phù hợp với du khách ưa không khí nhộn nhịp, trong khi Thèn Pả hướng tới những người muốn trải nghiệm đời sống bản địa của người Mông một cách chậm rãi và yên tĩnh hơn.
Người đầu tiên hỗ trợ bà con Thèn Pả phát triển du lịch là anh Vũ Gia Đại, hiện đang quản lý Thèn Pả Village. Anh Đại đến làng vào năm 2021, đúng giai đoạn dịch Covid-19, khi lượng khách gần như không có. Sau khi tìm hiểu các mô hình du lịch cộng đồng, anh nhận thấy tiềm năng từ những ngôi nhà trình tường đất, mái ngói âm dương và cộng đồng người dân cùng họ Vàng đã sinh sống lâu đời tại đây.
Thay vì thuê hay mua nhà, anh Đại chọn hình thức hợp tác với người dân, vận động các hộ gia đình chuyển đổi chuồng trại cũ sang làm du lịch. Ban đầu, việc thuyết phục gặp nhiều khó khăn, nhưng khi một số hộ thử nghiệm và có thu nhập ổn định, mô hình này dần được nhân rộng. Chuồng bò được dỡ bỏ, những ngôi nhà trình tường được sửa sang để đón khách, vẫn giữ kiến trúc truyền thống nhưng được bổ sung tiện nghi tối thiểu. Du khách lưu trú được yêu cầu tôn trọng phong tục của người Mông, cùng ăn, cùng sinh hoạt và trải nghiệm như người bản địa.
Trưởng làng Thèn Pả, một trong những hộ tiên phong, ban đầu lo ngại việc bỏ nuôi bò sẽ ảnh hưởng đến kế sinh nhai. Tuy nhiên, sau một thời gian làm du lịch, thu nhập của gia đình ông đã tăng lên đáng kể so với trước. Hiện gia đình ông còn nuôi thêm ngựa để phục vụ du khách cưỡi dạo quanh làng và sang Lô Lô Chải.
Theo anh Đại, làng Thèn Pả có 12 hộ dân, tất cả đều tham gia vào hoạt động du lịch, mỗi hộ đảm nhiệm một vai trò khác nhau. Khoảng 6 hộ có phòng lưu trú, các hộ còn lại hỗ trợ nhân lực, bãi gửi xe và cung cấp các sản phẩm địa phương như bánh ngô, trâu gác bếp, dâu tây hay dịch vụ cưỡi ngựa. Không gian làng được chỉnh trang sạch sẽ, những vườn hoa dần thay thế nương ngô, tạo nên một diện mạo mới nhưng vẫn giữ được nhịp sống bản địa.
Bên cạnh dịch vụ lưu trú, làng còn phát triển các trải nghiệm gắn với văn hóa truyền thống như vẽ sáp ong, nhuộm chàm trên vải lanh, nấu rượu ngô, làm mèn mén. Người dân trực tiếp hướng dẫn và cùng du khách tham gia. Gần đây, dịch vụ cưỡi ngựa được bổ sung, mang đến một góc nhìn khác về cảnh quan Lũng Cú.
Anh Đại chia sẻ rằng Thèn Pả không đặt mục tiêu tăng mạnh số phòng lưu trú, hiện chỉ có khoảng 30 phòng và vài nhà truyền thống, mà tập trung vào chất lượng trải nghiệm. Anh nhấn mạnh: “Chúng tôi chọn phát triển vừa phải, giữ sự bình yên, tránh quá đông đúc. Ai thích chụp ảnh vẫn có không gian, ai muốn trải nghiệm sẽ có hoạt động phù hợp”. So với Lô Lô Chải, nơi nhiều nhà được thuê lại để làm homestay, Thèn Pả đi theo hướng du lịch cộng đồng, nơi người dân cùng tham gia và cùng hưởng lợi. Với cách làm này, ngôi làng vẫn giữ được nét mộc mạc, yên tĩnh, phù hợp với những du khách tìm kiếm trải nghiệm chậm và gần gũi với đời sống bản địa. Anh Đại khẳng định: “Có người thấy làng ‘buồn’, nhưng con đường chúng tôi chọn là giữ giá trị truyền thống và phát triển bền vững”.