Giữa lòng Sài Gòn hoa lệ, có một cụ ông vẫn miệt mài bên bếp lửa, giữ trọn hương vị cà phê vợt rang củi gia truyền gần nửa thế kỷ. Mùi khói củi vấn vít hòa quyện cùng hương cà phê thơm lừng đã khiến bao người, từ dân địa phương đến Việt kiều xa xứ, phải mê mẩn tìm về.
Bếp Lửa Giữa Phố Thị: Khi Hương Vị Đánh Thức Cả Ký Ức
Sáng sớm Sài Gòn, khi dòng người tấp nập đổ ra phố, trên những con đường quen thuộc như Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Bà Huyện Thanh Quan hay Điện Biên Phủ, sẽ có lúc bạn bắt gặp một khung cảnh thật đặc biệt: một ông lão lịch thiệp ngồi chẻ củi, nhóm lửa ngay trên vỉa hè. Đó không phải là một màn trình diễn, mà là nghi thức khởi đầu cho một ngày bán cà phê của ông Lê Hữu Chí, 71 tuổi, người chủ của chuỗi cà phê vợt rang củi truyền thống Xóm Chợ.
Khách qua đường không chỉ bị thu hút bởi ánh lửa đỏ rực, mùi khói bếp vấn vít mà còn bởi hương cà phê thơm nức, một mùi hương khó cưỡng giữa lòng đô thị hiện đại. Đây không chỉ là một thức uống, đây còn là một câu chuyện, một di sản được ông Chí gìn giữ từ mẹ cha mình.
Hương Vị Nửa Thế Kỷ: Mẹ Truyền Con Nối, Vợt Pha Rang Củi
Cà phê vợt rang củi của gia đình ông Chí có nguồn gốc từ năm 1955. Cha mẹ ông, trong hành trình mưu sinh tại chợ quê Long Xuyên cũ, đã may mắn được một người Hoa gốc Hải Nam truyền lại bí kíp pha chế độc đáo này. Suốt bao năm, họ đã gắn bó và gìn giữ nó như một phần máu thịt.
Năm 1972, hương vị cà phê này chính thức “định cư” tại quận 10, Sài Gòn, trong quán nhỏ của mẹ ông Chí. Đến năm 1975, khi gia đình chuyển đến xóm chợ Hòa Bình, cái tên “Xóm Chợ” ra đời, như một lời nhắc nhở về cội nguồn. Ông Chí bồi hồi kể: “Nếu tính từ năm 1972, cà phê vợt của gia đình tôi đã có hơn 50 năm lịch sử. Nhờ nó, cha mẹ đã nuôi 7 anh em tôi nên người.”
Về hưu, ông Chí không chọn an nhàn, mà tiếp tục nối nghiệp cha mẹ. Không chỉ vậy, ông còn mở rộng thành 7 xe cà phê lưu động tại TPHCM và Hà Nội, tạo công ăn việc làm cho con cháu. Một công đôi việc, vừa giữ gìn nghề gia truyền, vừa tạo thu nhập, quả là một nước đi “thiên tài” của ông lão 71 tuổi.
Bí Quyết “Độc Nhất Vô Nhị”: Khi Cà Phê Hòa Quyện Khói Củi
Được mẹ chỉ dạy từ năm 10 tuổi, ông Chí “thấm” từng ly từng tí các kỹ thuật rang, xay cà phê. Để có được những cốc cà phê “thần thánh” ấy, cha mẹ ông xưa kia chỉ thu mua hạt cà phê chín mọng, tím đậm, phơi khô rồi ủ tự nhiên 5-7 tháng cho đạt độ ẩm chuẩn. Ngày nay, ông Chí vẫn tuân thủ nguyên tắc khắc nghiệt này.
Đặc biệt, việc rang củi đòi hỏi kinh nghiệm “lão luyện”. Củi phải khô đều để tránh khói quá nhiều làm hỏng hương vị. Ông Chí bật mí: “Gia đình tôi chỉ dùng gỗ thông để rang. Loại gỗ này dễ tìm, mùi thơm dịu, và quan trọng nhất là cháy cho nhiệt lượng ổn định.” Việc dùng một loại gỗ duy nhất giúp cà phê có hương thơm đặc trưng, một sự hòa quyện khó tả giữa khói củi và hương cà phê nguyên bản.
Trước khi rang, cà phê không được tẩm ướp. Sau khi rang chín tới, tùy loại, hạt cà phê được làm nguội và cho thêm bơ, rượu trắng loại ngon, cùng chút muối hạt. Quan trọng hơn, ông Chí tiết lộ bí quyết “chết người”: chỉ dùng nước đun sôi bằng gỗ thông để pha cà phê. “Nước ngậm mùi khói củi, pha bằng nước này cà phê mới giữ đúng hương vị truyền thống từ thời bố mẹ tôi,” ông khẳng định, như một lời thách thức mọi đối thủ cạnh tranh.
Việt Kiều Mê Mẩn, Hương Vị Vượt Đại Dương
Anh Trương Thành Tài, Việt kiều Anh, một người từng kinh doanh cà phê tại Việt Nam, không giấu nổi sự ngạc nhiên và yêu thích dành cho cà phê của ông Chí. “Hương vị cà phê vợt này rất khác biệt. Hạt cà phê được ông xay mịn đến mức nước cà phê không hề có cặn. Và vì được chế biến thủ công truyền thống, nó mang một hương vị rất đặc trưng, không lẫn vào đâu được.”
Anh Tài đã uống cà phê của ông Chí hơn 2 năm, và mỗi khi về Việt Nam, quán cà phê vợt rang củi của ông lão 71 tuổi là điểm đến không thể thiếu của anh và bạn bè. Có lẽ, trong mỗi giọt cà phê ấy, không chỉ có hương vị, mà còn có cả tình yêu, ký ức và một phần hồn của Sài Gòn xưa cũ, khiến những người con xa xứ phải chạnh lòng tìm về.