Ẩn mình giữa lòng Cần Thơ sôi động, Chùa Vĩnh Hưng hiện lên như một tuyệt tác kiến trúc, thách thức thời gian với toàn bộ cấu trúc được dựng nên từ hàng vạn viên đá nguyên khối. Nơi đây không chỉ là chốn tâm linh mà còn là điểm đến ‘sống ảo’ cực chất, khiến du khách thập phương phải trầm trồ!
Tọa lạc trên con đường Trần Hưng Đạo tấp nập của phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ, Chùa Vĩnh Hưng, hay còn được biết đến với cái tên thân thương Tổ đình Vĩnh Hưng, chính là một trong những công trình tín ngưỡng độc đáo đến khó tin của miền Tây sông nước. Khác biệt hoàn toàn so với những ngôi chùa truyền thống, Vĩnh Hưng gây ấn tượng mạnh bởi toàn bộ kiến trúc từ cổng vào đến chánh điện, sân vườn đều được kiến tạo từ hàng chục nghìn viên đá nguyên khối, mang đến một vẻ đẹp mộc mạc nhưng vững chãi, bình dị mà vô cùng lạ mắt.
Theo lời kể của Sư Thích Thanh Lập, vị trụ trì hiện tại, ngôi chùa cổ kính này được xây dựng từ năm 1912 bởi tấm lòng thành kính của một Phật tử địa phương. Thuở ban sơ, khuôn viên chùa còn có một cây điệp cổ thụ xòe tán lá xanh mát quanh năm, chính vì thế mà dân làng quen gọi yêu bằng cái tên dễ nhớ: “chùa cây Điệp”.
Trải qua bao thăng trầm của thời gian, chùa Vĩnh Hưng đã trải qua hai lần đại trùng tu, trong đó, cuộc ‘lột xác’ ngoạn mục nhất diễn ra vào năm 2009. Với mong muốn kiến tạo một công trình mang tính trường tồn, hòa quyện giữa vẻ đẹp tự nhiên và những giá trị văn hóa tâm linh sâu sắc, ý tưởng về một ngôi chùa đá nguyên khối đã dần hình thành và được hiện thực hóa.
Một Phật tử đã gắn bó trọn đời với chùa chia sẻ, để có được những viên đá xây nên ngôi cổ tự này, hàng chục nghìn khối đá đã phải vượt qua quãng đường gian nan từ các tỉnh miền Trung, men theo đường thủy để cập bến miền Tây. “Mỗi chuyến đá thường cập bến vào tầm 18-19h tối, và phải đến tận 3h sáng hôm sau mới có thể chuyển hết. Chư tăng và Phật tử gần như thức trắng đêm để cùng nhau vận chuyển, sắp xếp từng viên đá về chùa”, lời kể ấy vẫn còn vẹn nguyên sự xúc động và ý nghĩa.
Điều làm nên tên tuổi lẫy lừng của Chùa Vĩnh Hưng chính là sự đồng bộ đến kinh ngạc: toàn bộ công trình, từ cánh cổng tam quan uy nghi, chánh điện lộng lẫy, cho đến sân chùa rộng lớn hay hàng rào bao quanh, đều được xây dựng bằng những khối đá nguyên hình chữ nhật. Mỗi viên đá, với kích thước trung bình 0.3m x 0.2m x 0.2m, đều được các nghệ nhân đá lành nghề từ miền Trung tuyển chọn và cắt gọt một cách tỉ mỉ, chính xác đến từng centimet.
Những viên đá ấy được xếp chồng lên nhau một cách khéo léo, giữ nguyên sắc màu thô mộc, tự nhiên. Tổng thể kiến trúc hiện lên bề thế, vững chãi đến bất ngờ, nhưng lạ thay, vẫn toát lên một vẻ thanh tịnh, trang nghiêm đến lạ kỳ, khiến bất cứ ai đặt chân đến cũng cảm thấy lòng mình lắng lại.
Tổng thể kiến trúc của Chùa Vĩnh Hưng là một bức tranh hài hòa, bao gồm cổng tam quan, chánh điện, nhà thờ Tổ, tháp Phật uy nghi và hòn non bộ xanh mát. Khuôn viên chùa được điểm xuyết bởi vô vàn cây xanh, hoa kiểng, tạo nên một không gian giao thoa tuyệt vời giữa sự kỳ vĩ của kiến trúc đá và vẻ đẹp an yên của thiên nhiên. Ngay trước chánh điện, một đôi sư tử đá trắng được chạm khắc tinh xảo đứng trấn giữ, như thể đang chào đón du khách thập phương. Chánh điện rộng lớn, với phần mái ngói được trang trí họa tiết hổ phù đặc trưng của kiến trúc Nhật Bản, tạo nên một sự giao thoa văn hóa Đông Á đầy bất ngờ ngay giữa lòng miền Tây Nam Bộ. Hệ thống cửa gỗ chạm trổ hoa văn tinh tế càng tô điểm thêm vẻ cổ kính, thâm trầm cho ngôi chùa.
Phía sau chánh điện là nhà thờ Tổ, nơi tôn trí tượng Bồ Đề Đạt Ma, tượng Sư tổ khai sơn cùng các vị trụ trì tiền bối, gợi lên sự kính ngưỡng sâu sắc. Kề bên là tháp Phật 5 tầng sừng sững, trên đỉnh là bảo tháp tỏa sáng, mang ý nghĩa linh thiêng và dẫn lối. Không chỉ dừng lại ở kiến trúc độc đáo, Chùa Vĩnh Hưng còn là nơi cất giữ nhiều pho tượng Phật được chế tác hoàn toàn từ đá đen nguyên khối quý hiếm. Nổi bật trong số đó là tượng Phật Thích Ca Mâu Ni, tượng Quan Âm và hai tượng Hộ pháp dũng mãnh. Mỗi pho tượng đều là thành quả của bàn tay tài hoa từ các nghệ nhân tạc thủ công, giữ được nét mộc mạc tự nhiên của đá nhưng vẫn toát lên thần thái uy nghiêm, linh thiêng, khiến người chiêm bái không khỏi ngỡ ngàng.
Ngày nay, Chùa Vĩnh Hưng không chỉ là chốn hành hương, tu tập quen thuộc của Phật tử và người dân địa phương, mà còn trở thành một điểm đến “hot” thu hút đông đảo du khách, đặc biệt là giới trẻ. Họ tìm về đây để tham quan, chiêm ngưỡng kiến trúc có một không hai, và quan trọng hơn, là để lưu giữ những khoảnh khắc yên bình, tĩnh lặng giữa không gian đá cổ kính hiếm có giữa lòng miền Tây náo nhiệt này.